Những điều bất ngờ về cholesterol mà có thể bạn chưa biết

 Nói đến cholesterol mọi người thường nghĩ ngay tới các bệnh lý liên quan đến gan nhiễm mỡ, máu nhiễm mỡ, mỡ máu cao, tiểu đường, tim mạch, béo phì thừa cân, huyết áp cao, xơ vữa động mạch, tai biến mạch máu não.. Tuy nhiên liệu cholesterol có “xấu” như chúng ta vẫn nghĩ,  Những sự thật sau vẫn sẽ làm bạn phải ngạc nhiên.

1. Cholesterol có thực sự không tốt?

Cholesterol là một chất béo được bao bọc bởi một lớp đạm hiện diện trong cơ thể của các loại động vật kể cả con người.

Mặc dù bị mang tiếng là không tốt, nhưng cholesterol là một phần cần thiết của màng các tế bào, được dùng để sản xuất một số kích thích tố, tạo ra sinh tố D trên da bằng tia nắng cũng như tạo ra acit mật để tiêu hóa chất béo. Cholesterol chiếm 70% các chất cấu tạo tế bào của não bộ con người, vì thế mặc dù mang tiếng xấu nhưng cholesterol là một phần không thể thiếu trong cơ thể.

cholesterol-va-te-bao-nao
Ảnh minh họa: Cholesterol chiến tới 70% các chất cấu tạo tế bào não bộ con người.

 

2. Nồng độ cholesterol cao “mặc định” đối với một số người

Nếu bản thân có nồng độ cholesterol cao, đó có thể một phần do di truyền. Nhưng đối với một số gia đình, LDL cholesterol (có hại) sẽ nằm trong mức không tốt cho sức khỏe. Chứng bệnh cao cholesterol trong máu do di truyền (FH – familial hyporcholesterolemia) ảnh hưởng đến khoảng 1/500 người và có thể làm tăng nồng độ cholesterol từ 300 mg/dL lên đến 600 mg/dL dẫn tới nguy cơ sớm mắc bệnh đau tim.
Người mắc chứng bệnh cao cholesterol trong máu do di truyền “thừa hưởng” 2 gen khiếm khuyết (một gien từ cha và một gien từ mẹ). Nồng độ cholesterol cao vượt mức 1000 mg/dL ở một vài người (tỷ lệ là 1 trên 1 triệu) có thể gây chết sớm, thường là trước năm 20 tuổi.

3. Thực phẩm không chứa cholesterol vẫn có thể làm tăng nồng độ cholesterol

Hãy cẩn thận với những thực phẩm không chứa cholesterol. Cholesterol được tạo ra từ gan động vật và nó được tìm thấy trong những thực phẩm từ động vật như thịt, trứng, sữa. Một số sản phẩm nhất định có thể không chứa hoặc chứa ít cholesterol, tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là chúng tốt đối với nồng độ cholesterol của bạn.

Nhiều thực phẩm và đồ nướng công nghiệp chứa chất béo trans làm tăng nồng độ cholesterol xấu, thường thấy nhất là trong dầu thực vật được hydro hóa một phần. Chất béo trans, cùng với chất béo bão hòa, là thủ phạm chính của sự tăng nồng độ cholesterol do thức ăn, nhưng chúng sẽ không được ghi vào danh mục thành phần trên bao bì.

Hãy đọc danh mục thành phần và ký hiệu dinh dưỡng cẩn thận, nhìn thông tin chất béo cũng như thông tin về cholesterol trước khi cho rằng một sản phẩm gì là tốt cho sức khỏe.

kinh-nghiem-chua-gan-nhiem-mo-1
Ảnh minh họa: Thực phẩm không chứa cholesterol vẫn có thể làm tăng cholesterol xấu

2. Những động mạch bị tắc có thể  trông giống như bơ

LDL cholesterol(cholesterol xấu) từ từ tích tụ trong thành động mạch làm tắc nghẽn động mạch, ngăn cản sự lưu thông máu và tạo nên những cục máu. Từ đó động mạch dày lên, trở nên cứng và bắt đầu có màu vàng của cholesterol. Nếu bạn có thể nhìn vào bên trong những động mạch bị tắc nghẽn do cholesterol, bạn sẽ thấy chúng như được bao phủ bởi một lớp bơ đông lạnh dày.

3. Bạn có thể tự nhận biết nồng độ cholesterol cao

Thông thường bạn chỉ biết rằng mình có nồng độ cholesterol cao nếu bác sỹ thông báo như vậy. Nhưng hàm lượng cholesterol trong cơ thể cao cũng có thể được nhìn thấy một cách rõ ràng qua những nốt màu đỏ vàng trên da bạn (bệnh u vàng).

Những nốt này có độ lớn khác nhau và có thể tìm thấy khắp cơ thể, bao gồm khuỷu tay, đầu gối, mí mắt (mặc dù không phải là tất cả những nốt mọc ở mí mắt là do cholesterol cao). Bệnh u vàng có xuất hiện ở những người già, những người mắc bệnh đái tháo đường và người mắc chứng bệnh cao cholesterol trong máu do di truyền.

4. Nồng độ cholesterol có thể quá thấp

Ai cũng biết cholesterol cao là không tốt nhưng cholesterol rất thấp cũng có thể gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe. Các chuyên gia khuyên rằng bạn nên giữ nồng độ cholesterol ở mức dưới 200mg/dL, mức trung bình đối với người lớn. Tuy nhiên, dưới một mức nhất định như 160 mg/dL có thể dẫn tới những nguy cơ về sức khỏe, bao gồm cả ung thư. Có phải là những vấn đề sức khỏe gây ra nồng độ cholesterol thấp hay ngược lại? Hay chúng chẳng có liên quan gì? Điều đó hiện nay chưa được làm rõ.

Các nghiên cứu cho thấy một số phụ nữ đang mang thai có nồng độ cholesterol thấp dễ đẻ non. Cholesterol thấp thậm chí còn liên quan đến chứng lo âu và trầm cảm.

5. Nồng độ cholesterol của chúng ta đang giảm

Cuối cùng cũng có một tin tốt! Trong khi bạn cho rằng nồng độ cholesterol đang tăng lên cùng với bệnh béo phì thì thực ra nồng độ cholesterol của con người đang giảm.

Lý do như vào đầu những năm 1960 có tới 33% số người ở độ tuổi từ 20 đến 74 có nồng độ cholesterol cao (tức là trên 240 mg/dL) và nồng độ trung bình là 222mg/dL. Nhưng từ năm 2003 đến 2006, khoảng 16% người ở nồng độ tuổi đó có nồng độ cholesterol cao và nồng độ trung bình là 200 mg/dL.

50 năm trước, cao cholesterol chưa được nhìn nhận như một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Hiện nay nồng độ cholesterol nhìn chung đang giảm chủ yếu bởi con người nhận thức rõ ràng hơn về sự nguy hiểm của nó, từ đó áp dụng những chế độ ăn uống tốt hơn cho sức khỏe và kiểm tra nồng độ cholesterol thường xuyên hơn.

6. Tập thể dục làm tăng lượng cholesterol tốt

Các bác sĩ thường khuyên rằng tập thể dục có thể làm giảm nồng độ cholesterol một cách tự nhiên. Nhưng một nghiên cứu gần đây trên Journal of Lipid Research cho biết tập thể dục có thể ảnh hưởng đến nồng độ cholesterol theo những cách khác nhau tùy theo giới tính và chủng tộc.

Trong số những người tham gia cuộc nghiên cứu (đã được theo dõi suốt 9 năm); hoạt động thể chất tương đương với một giờ vận động nhẹ hoặc nửa giờ vận động vừa phải mỗi tuần có thể làm tăng lượng cholesterol tốt (HDL) trong tất cả các nhóm tham gia. Nhưng cholesterol xấu (LDL) lại chỉ giảm ở phụ nữ, và tổng nồng độ cholesterol trong cơ thể chỉ giảm ở những phụ nữ Mỹ gốc Phi.

 

8. Nồng độ cholesterol cao có thể gây ra chứng liệt dương

Bên cạnh việc gây hại cho tim, cao cholesterol còn có thể gây ra một loạt những vấn đề về sức khỏe khác. Một nghiên cứu năm 2005 ở Thụy Điển cho thấy những người đàn ông có nồng độ cholesterol khoảng 270 mg/dL hay cao hơn có nguy cơ mắc bệnh ung thư tinh hoàn gấp 4,5 lần những người đàn ông có nồng độ cholesterol khoảng 220 hay thấp hơn.
Hơn nữa, nồng độ cholesterol cao còn liên quan đến nguy cơ cao về chứng liệt dương, suy thận và thậm chí là bệnh Alzheimer (chứng bệnh thoái hóa dần tổ chức não làm suy giảm trí nhớ). Một nghiên cứu năm 2009 đã chỉ ra rằng chế độ ăn uống với hàm lượng cholesterol cao cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh xơ gan hay ung thư gan.

Tóm lại để có một sức khỏe tốt, mỗi chúng ta nên có chế độ ăn uống dinh dưỡng hợp lý, luyện tập thể dục thể thao đều đặn để phòng ngừa các bệnh không tốt do cholesterol cao.